Blog
“ZE”: Dil ve Cinsiyet İlişkisi

Nereden bakarsak bakalım sosyalleşme kavramından birey olma kavramına kadar giden geniş bir aralıkta en belirleyici özelliklerden biri de “Cinsiyet” kavramıdır. Bu kavram bireylerin biyolojik açıdan belirlenen anatomik ve fizyolojik farkları ile bu farklara bağlı olduğu iddia edilen psikolojik ayrılıklara gönderme yapar.

Dişi ve eril biyolojilerle doğuyor olsak bile bunu nasıl sürdüreceğimizi deneyimlerimiz aracılığıyla kültürle kurduğumuz ilişki belirler. Bu kültürel ilişkinin temeli ise elbette ki dille atılır. Dil, toplumların kültürüne derinden etki eden en kalıcı öğelerden biridir. Çünkü dil, toplumda ve toplumla var olan bireyleri sosyal bir  temelde birleştirme görevini üstlenmiştir. Bu birleştirme görevine ek olarak dilin başka bir özelliği ise bunu nesilden nesile taşıyor olmasıdır. Fakat bu taşınma süreci geniş zamanlara yayılıp epey bir vakit aldığından dilin de bu bağlamdaki devinimi yadırganamaz. Dil kültürü oluşturur, kültür dili şekillendirir, şekillenen kültür yine dil ile taşınıp başka bir kültüre dönüşerek ve sürekli olarak bir sonraki nesle aktarılır. Bu döngüsel ilişki hem kültürün hem de dilin canlı bir varlık olduğunun apaçık bir kanıtıdır.

Dil ve kültür bağlamında sallanan cinsiyet kavramına tekrar dönecek olursak  kültürün oluşturduğu, dilin belgelediği ve tekrar kültür olarak aktardığı cinsiyet kavramı, şu an için bir çok dilde cinsiyet anlamında keskin bir çizgi oluşturmuş durumda. Çoğumuz farkında olarak ya da olmayarak, ayrımcılığı, cinsiyetçiliği ve homofobiyi, ister pozitif isterse negatif anlamda dilimizle besliyoruz. Bu ise iletişimle şekillenerek ve iletilerek birçok şekilde yayılıyor ve doğal olarak da psikolojik yansımaları beraberinde getiriyor.

İngilizce de, tıpkı diğer Latince kökenli diller gibi, cinsiyet belirten zamirler kullanılıyor. Erkek için “he“, kadın için “she” zamirleri, kişilerin sahip olduğu cinsiyetlere bağlı olarak değişiyor. Bu kullanım, kutsal metinlere dahi geçmiş durumda (Tanrı için “he” zamirinin kullanılması).

Oxford Üniversitesi Öğrenci Birliği, bu duruma alternatif geliştirdi.

Oxford Üniversitesi işte  tam da bu sebep ve bilinçle, yepyeni ve sıra dışı bir uygulamaya imza atarak İngilizce’de cinsiyet temelli olarak kullanılan kişi zamirleri yerine, cinsiyetsiz bir zamir kullanmaya başladı. Kullanılmaya başlayan yeni zamir sayesinde, özellikle trans öğrencilerin, kendilerini ayrımcılığa uğramış hissetmelerinin önüne geçilmesi planlanıyor.

Bu zamirlerin yerine geçmesi düşünülen yeni zamir “ze” olarak belirlendi. Öğrenciler ve okul yetkilileri, bu kullanımın, seminer ve panel gibi etkinliklerde de faal olmasını hedefliyor. Oxford Üniversitesi Öğrenci Birliği, yeni zamirin cinsiyete bağlı ayrımcılığın dildeki kullanımının önüne geçmesini  hedefliyor.

“ZE”: Dil ve Cinsiyet İlişkisi

Post navigation


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir